Góc suy ngẫm
Mâm cơm chiều, nơi cả nhà được là chính mình
Nhóm nghiên cứu KHKT, Trường THPT Đức Linh
Ở quê mình, khoảng sáu giờ chiều, khi khói bếp còn vương sau hàng tre, thế nào cũng có một tiếng gọi vọng ra ngõ: “Về ăn cơm!”. Câu gọi ngắn lắm, nhưng nhiều người phải đi thật xa mới hiểu đó là âm thanh của bình yên.
Đọc toàn bài
Trên mâm không chỉ có món ăn
Một mâm cơm nhà mình thường giản dị: bát canh rau vừa hái ngoài vườn, đĩa cá kho keo lại màu cánh gián, chén nước mắm dầm ớt. Nhưng thứ được bày lên mâm nhiều nhất lại không nhìn thấy được. Đó là buổi chợ mẹ tranh thủ ghé sau giờ làm, là bố cố về sớm hơn một chút, là bà ngồi nhặt rau từ lúc nắng còn gắt. Mỗi món ăn là một phần thời gian của ai đó đã dành cho cả nhà.
Vì vậy, bữa cơm gia đình chưa bao giờ chỉ để no bụng. Đó là lúc hiếm hoi trong ngày mọi người cùng ngồi xuống một chỗ, cùng nhìn nhau và cùng nghe nhau nói.
Có mặt ở mâm cơm chưa đủ. Phải có mặt cho nhau.
Khi mâm cơm ồn tiếng video mà vắng tiếng người
Nhiều bữa cơm bây giờ không thiếu người, chỉ thiếu lời. Mẹ hỏi “Hôm nay ở trường thế nào?”, con “dạ, bình thường” cho qua, mắt vẫn dán vào màn hình. Bố vừa ăn vừa trả lời tin nhắn công việc. Không ai trách ai, nhưng ai cũng thấy thiếu một điều gì đó.
Chiếc điện thoại không có lỗi. Chỉ là nó rất giỏi kéo chúng ta đi xa khỏi những người đang ngồi ngay bên cạnh.
Khoa học cũng nói như bà nội
Ông bà mình vẫn dặn “ăn cơm nhà cho ấm”. Các nhà khoa học nói điều tương tự bằng số liệu: một nghiên cứu tổng hợp 17 công trình với hơn 182.000 trẻ em và thanh thiếu niên cho thấy những bạn ăn cùng gia đình từ 3 bữa mỗi tuần trở lên có thói quen ăn uống lành mạnh hơn. Viện Dinh dưỡng Quốc gia cũng khuyên mỗi gia đình nên cố giữ ít nhất một bữa ăn chung mỗi ngày, và trong bữa ăn hãy tắt tivi, cất điện thoại để dành trọn sự chú ý cho nhau.
Tuổi mười bảy và những bữa cơm vội
Với học sinh cuối cấp, bữa tối nhiều khi chỉ gói gọn trong mười lăm phút giữa hai ca học thêm. Nhưng mười lăm phút trọn vẹn vẫn quý hơn một tiếng đồng hồ lơ đãng. Một câu hỏi mẹ “hôm nay mẹ có mệt không?”, một lời khen “canh hôm nay ngon quá”, vậy là đủ để bữa cơm vội cũng thành bữa cơm ấm.
Bắt đầu từ tối nay
Không cần điều gì lớn lao. Tối nay, hãy thử úp điện thoại xuống bàn khi cầm đũa. Kể cho cả nhà nghe một chuyện vui ở lớp. Phụ mẹ dọn mâm sau khi ăn.
Rồi sẽ đến ngày chúng ta rời nhà đi học xa, đi làm xa, ăn những bữa cơm một mình ở phòng trọ. Khi ấy, điều ta nhớ nhất có lẽ không phải món gì, mà là tiếng gọi quen thuộc lúc chiều muộn: “Về ăn cơm!”.
Tham khảo: Hammons & Fiese (2011), tạp chí Pediatrics; Viện Dinh dưỡng Quốc gia, bài “Bữa cơm gia đình – liệu có còn hấp dẫn con trẻ trong thời đại đồ ăn nhanh?”.